nacrenos’un seyir defteri

Özellikle online sistemlerin yaygınlaşmadığı yani bilgisayarların hayatımıza bu derece girmediği zamanlarda elektrik, su, telefon ve bilimum faturaları ödeyebilmek şu an olduğu kadar hızlı ve kolay değildi. İşlemlerin gerçekleştirilebilmesi için tozlu arşivlerden dosyalar bulunur, manuel olarak işlenir, tahsilat yapılır ve işlem sonlandırılırdı. Haliyle fatura ödemek için bazen saatlerce kuytukta beklemek gerekirdi. 2006 yılında olsak da bu manzaralarla -eskisi kadar olmasa da- hala karşılaşıyoruz.
Bu fatura kuyruklarının uzayıp gittiği mekanlar birçok komediyi ve bazen trajediyi içinde barındırır. Mesela her zaman “- Ben sadece bişey sorcaktım?” diyerek ön sıralara doğru ilerleyen birileri olur. Ve mutlaka bu şahıslara “- Arkadaşım biz de soru sorcaz iki saattir bekliyoz sırada!” şeklinde tepki gösteren birileri olur. Bu tepkileri veren ve kimseye çaktırmadan gişeye yaklaşmaya çalışan insan tipleri sterotypelaşmıştır. Bölgeden bölgeye, şehirden şehire yerel farklılıklar vardır muhakkak fakat genelleştirilebilir karakter kalıplarıdır bunların çoğu…

Mesela gişeye gerçekten bir şeyler sormak niyetiyle yaklaşan insan modelinin eğitim ve kültür seviyesi genelde düşüktür. Çünkü saf ve temiz duygularla, kimsenin hakkını yemeyeceğini düşündüğü için bu eylemi gerçekleştirmektedir. Toplumun vereceği tepkileri düşünmez, düşünse bile ‘taşra’ insanlarının o dayanaksız samimiyet ve aidiyet duygularının güdümüyle “idare ederler beni ya… nolcak ki” diye düşünereko ’suç’u işler. Bu insanlar metropol yaşamına kendini kaptırmış, formal yaşamayı seven ‘elit(?)’ tabaka tarafından hor görülen güruhu oluşturur.
Gişeye yaklaşan her kim olursa olsun ona en tehditkar ve en nefret dolu bakışlarını yönelten ve sonuçta “- Beyfendiii/hanfendiiii biz de işimizi görmek için bekliyoruz burdaaa” cümlesini zikredecek olan insan modeli ise şöyle karikatürize edilebilir: eğer “beeyfendiii/hanfendiii” prefixlerini kullanıyorsa, bu şahıs büyük ihtimalle en az lise mezunu olan bir bayandır. Prefix’i telafuz ederken eğer yayvan bir diksiyon sergiliyorsa, muhtemelen birkaç yıldır şehirde yaşayan ‘eski’ bir taşralıdır. Kurması muhtemel temel cümlenin ardından eğer tenkid edici cümlelerle söylenmeye devam ediyorsa yaşı 45 ve üstüdür tahmininde bulunabilinir.

Bu genellemeler tabii ki kişisel görüşlerim. Fakat tecrübeyle sabit deneyimlerin yansımasından başka bir şey değil. Son birkaç yıldır içinde ‘insan’ geçen herhangi bir konuda genelleme yapmayı çok doğru bulmuyorum. Genelleme yapmıyorum değil, severek yapıyorum fakat doğruluğu konusunda eskisi kadar inatçı değilim.

Ama bu bazı gerçekleri değiştirmez öyle değil mi?

Konunun anlam ve önemini belirten karikatür. Favorilerimden: